23 kwietnia 2026

Najważniejsze zmiany w przepisach środowiskowych

Szanowni Państwo,
przedstawiamy Państwu nasz comiesięczny newsletter regulacyjny, zawierający opracowanie i streszczenie najważniejszych planowanych lub wprowadzonych w życie zmian prawnych, które mogą mieć wpływ na działalność Państwa organizacji.
Monitoring obejmuje najważniejsze nowości prawne z UE i Polski w kluczowych obszarach: gospodarki obiegu zamkniętego (GOZ), rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP), systemu kaucyjnego, opakowań i odpadów opakowaniowych, produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych (SUP), przeciwdziałania greenwashingowi, ochrony środowiska oraz zmian związanych z deregulacją w ww. obszarach.
W dzisiejszym newsletterze znajdą Państwo informacje na temat nadchodzących zmian regulacyjnych i najważniejszych wydarzeń z ostatnich dni marca oraz z kwietnia br.

Najważniejsze zmiany, na które warto zwrócić uwagę w kwietniu 2026 r.:

Dziedzina: Odpady
Nazwa regulacji: Projektu ustawy o transgranicznym przemieszczaniu odpadów (UC115)
Link: https://legislacja.gov.pl/projekt/12407554

Przedmiot regulacji:

16 kwietnia 2025 r. na stronie Rządowego Centrum Legislacji (RCL) opublikowano uwagi do projektu ustawy o transgranicznym przemieszczaniu odpadów (UC115) zgłoszone podczas publicznych konsultacji, wraz z odpowiedziami Ministerstwa Klimatu i Środowiska (MKiŚ) na część z tych uwag.
Ustawa implementuje przepisy Rozporządzenia (UE) 2024/1157, które w większości stosuje się od 21 maja 2026 r. W tej samej dacie planowane jest wejście w życie projektowanej ustawy.
Dla przypomnienia, nowe przepisy uregulują zasady i procedury przewozu odpadów przez granicę, wzmacniając nadzór nad tym procesem oraz zaostrzając sankcje za nielegalne przemieszczanie odpadów.

Temat ten szerzej opisujemy w sekcji temat miesiąca.

Dziedzina: ROP
Nazwa regulacji: Prekonsultacje transpozycji Dyrektywy (UE) 2025/1892 ws. ROP dla tekstyliów i obuwia
Link:  https://www.gov.pl/web/klimat/prekonsultacje-dot-transpozycji-dyrektywy-parlamentu-europejskiego-i-rady-ue-20251892-z-dnia-10-wrzesnia-2025-r-zmieniajacej-dyrektywe-200898we-w-sprawie-odpadow-w-zakresie-wyrobow-wlokienniczych-wyrobow-zawierajacych-materialy-wlokiennicze-oraz-wyrobow-obuwniczych
Przedmiot regulacji:

MKiŚ rozpoczęło prekonsultacje ws. wdrożenia Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/1892 z 10 września 2025 r., zmieniającej dyrektywę 2008/98/WE (Ramowa dyrektywa odpadowa).

Nowelizacja rozszerza obowiązkowe systemy rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) na wyroby tekstylne, wyroby zawierające materiały włókiennicze oraz wyroby obuwnicze.

Zgodnie z dyrektywą 2025/1892, systemy ROP muszą być wdrożone we wszystkich krajach UE maksymalnie do 17 czerwca 2027 r., a pełne działanie krajowych systemów rozpocznie się w 2028 r.

Oznacza to, że firmy produkujące lub importujące tekstylia (ubrania, ale też akcesoria odzieżowe i domowe, takie jak kapelusze, pościel czy zasłony) do UE będą zobowiązane do rejestracji w systemie ROP oraz ponoszenia opłat na pokrycie kosztów selektywnej zbiórki, sortowania, recyklingu i unieszkodliwiania odpadów.

Możliwość przekazania stanowiska w ramach konsultacji MKiŚ trwa do 21 kwietnia 2026 r..

Dziedzina: ROP/System kaucyjny
Nazwa regulacji: Projekt ustawy o opakowaniach i ustawach opakowaniowych (UC100)
Link: https://legislacja.gov.pl/projekt/12401003
Przedmiot regulacji:

20 marca 2026 r. na stronie RCL opublikowano zmieniony projekt UC100 (zaktualizowany po konsultacjach publicznych pierwotnej wersji projektu).

Zasadniczo projekt ten utrzymuje założenia co do modelu ROP, który ma być oparty o jedną, publiczną organizację – Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW).

Zmiany wprowadzone w nowej wersji projektu mają charakter kosmetyczny i dotyczą m.in. składu Rady ROP, obowiązku publikacji Zasad Działania organizacji ROP czy procentowych wartości środków przeznaczanych na konkretne działania organizacji ROP.

Zaproponowano również szereg istotnych zmian dotyczących systemu kaucyjnego, m.in.:

  1. wyłączenie opakowań poniżej 0,1 litra oraz tych nabywanych przez wojsko i Rządową Agencję Rezerw Strategicznych z systemu kaucyjnego;
  2. wyłączenie aptek z obowiązku zbiórki opróżnionych opakowań, niezależnie od powierzchni sprzedaży;
  3. ułatwienia dla jednostek handlu poniżej 200m2:
    • obowiązek do odbierania butelek szklanych wielokrotnego użytku jedynie po tych napojach, które mają w ofercie;
    • brak obowiązku zawarcia umowy z operatorem, który się do niej zgłosi;
  4. wyłączenie obowiązku pobierania kaucji dla HoReCa – przy spożyciu napoju na miejscu.

Dziedzina: Opakowania i odpady opakowaniowe
Nazwa regulacji: Rozporządzenie (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR)
Link:
https://environment.ec.europa.eu/publications/guidance-document-packaging-and-packaging-waste-regulation-ppwr_en
https://environment.ec.europa.eu/publications/faq-packaging-and-packaging-waste-regulation-ppwr_en

Przedmiot regulacji:

30 marca 2026 r. Komisja Europejska opublikowała wytyczne dotyczące stosowania PPWR. Ich celem jest zapewnienie spójnego wdrożenia nowych przepisów we wszystkich państwach członkowskich.

Dokument obejmuje m.in.:

  1. zasady kwalifikacji podmiotu jako producenta lub wytwórcę oraz kryteria uznania danego produktu za opakowanie,
  2. ograniczenia dotyczące opakowań jednorazowego użytku,
  3. zakaz stosowania PFAS (substancji per- i polifluoroalkilowych) w opakowaniach mających kontakt z żywnością,
  4. praktyczne wskazówki dotyczące celów w zakresie ponownego użycia opakowań,
  5. zasady funkcjonowania systemów rozszerzonej odpowiedzialności producenta,
  6. wdrażanie systemów kaucyjnych.

Równolegle Komisja opublikowała zestaw najczęściej zadawanych pytań (FAQ), opracowany w odpowiedzi na wątpliwości praktyczne zgłaszane przez interesariuszy od czasu przyjęcia PPWR.

Wytyczne i odpowiedzi na pytania nie mają charakteru wiążącego, ale mogą być przydatną wskazówką przy interpretacji przepisów.

Dziedzina: Ochrona środowiska
Nazwa regulacji: Ogólnounijne ograniczenie PFAS – projekt opinii SEAC i konsultacje publiczne
Link: https://echa.europa.eu/pl/-/echa-supports-pfas-restriction-with-targeted-derogations
Przedmiot regulacji:

26 marca Europejska Agencja Chemikaliów (ECHA) opublikowała projekt opinii Komitetu ds. Analiz Społeczno-Ekonomicznych (SEAC) w sprawie powszechnego ograniczenia PFAS (substancji per- i polifluoroalkilowych) na podstawie rozporządzenia REACH oraz otworzyła 60-dniowe konsultacje publiczne.

Komitet ds. Oceny Ryzyka (RAC) w swojej już ostatecznej opinii potwierdził zasadność grupowego zakazu PFAS i opowiedział się za całkowitym zakazem. SEAC, uwzględniając proporcjonalność społeczno-ekonomiczną, wskazuje natomiast na zakaz z sektorowymi derogacjami.

Po zakończeniu konsultacji SEAC wyda opinię końcową (przewidywana data: koniec 2026 r.), na podstawie której Komisja Europejska przygotuje projekt aktu legislacyjnego w tym zakresie.

Dziedzina: Ochrona Środowiska
Nazwa regulacji: Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 10 września 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (SENT)
Link:
https://www.gov.pl/web/kas/zmiany-w-systemie-sent-od-17-marca-2026-r
Przedmiot regulacji:

Od 17 marca 2026 r. obowiązują nowe przepisy dotyczące systemu monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (SENT), wprowadzone rozporządzeniem Ministra Finansów i Ministra Gospodarki z 10 września 2025 r.

Do katalogu towarów wymagających zgłoszenia do SENT dodano artykuły odzieżowe (w tym odzież używaną), akcesoria odzieżowe oraz obuwie, co dotyczy przede wszystkim importerów, eksporterów i firm logistycznych z branży tekstylnej realizujących przewozy krajowe i międzynarodowe.

Zgłoszenie towaru wymaga zarejestrowania się lub zaktualizowania danych w Platformie Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych (PUESC).

Rozporządzenie z 11 marca 2026 r. wprowadza dodatkowe wyłączenia z SENT:

  1. przewóz paczek rejestrowanych do 31,5 kg dokonywany przez operatorów pocztowych, oraz
  2. usługi fulfillment (magazynowanie, konfekcjonowanie, wysyłka, zwroty) realizowane przez upoważnionych przedsiębiorców (AEO) lub podmioty mające zawartą umowę o współdziałanie z Szefem Krajowej Administracji Skarbowej.

Temat miesiąca: Projekt ustawy o ochronie rynku i konkurencyjnej gospodarki przed produktami i towarami powodującymi wylesianie oraz degradację lasów (UC101)
Link: https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12409050

Opis zmiany i przedmiot regulacji :

9 kwietnia 2026 r. na stronie RCL opublikowano długo wyczekiwany projekt ustawy o ochronie rynku i konkurencyjnej gospodarki przed produktami i towarami powodującymi wylesianie oraz degradację lasów (UC101). Ma on na celu zapewnienie stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1115 z dnia 31 maja 2023 r. w sprawie udostępniania na rynku unijnym i wywozu z Unii niektórych towarów i produktów związanych z wylesianiem i degradacją lasów (EUDR).

Rozporządzenie EUDR ustanawia przepisy dotyczące wprowadzania do obrotu i udostępniania na rynku unijnym, a także wywozu z Unii Europejskiej odnośnych produktów zawierających lub wytworzonych z bydła, kakao, kawy, palmy olejowej, kauczuku, soi i drewna, w celu zminimalizowania wpływu UE na wylesianie i degradację lasów na całym świecie.

Najważniejsze rozwiązania przewidziane w projekcie ustawy obejmują:

  • Wyznaczenie organów kontrolnych właściwych dla poszczególnych towarów: Inspekcja Weterynaryjna (bydło), Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (kakao, kawa, palma olejowa, soja) oraz Inspekcja Ochrony Środowiska (drewno i kauczuk), przy czym nadzór ogólny sprawuje minister właściwy do spraw środowiska jako krajowy koordynator;
  • Nałożenie na właściwe organy obowiązku przeprowadzania kontroli w celu ustalenia, czy podmioty na dalszych etapach łańcucha dostaw i podmioty handlowe mające siedzibę w UE wykonują rozporządzenie EUDR;
  • Wprowadzenie obowiązku zamieszczania numeru referencyjnego oświadczenia o należytej staranności (DDS) dla przedsiębiorców w każdej ofercie handlowej i dokumentach towarzyszących transakcji, w tym w sprzedaży internetowej (w projekcie na ten moment brak jest precyzyjnych informacji, co należy rozumieć przez „ofertę handlową”, a opisywany wymóg wydaje się wykraczać poza wymogi EUDR);
  • Przyznanie organom uprawnienia do zajęcia towarów lub zawieszenia ich obrotu w razie uzasadnionego podejrzenia naruszenia przepisów;
  • Nałożenie obowiązku przechowywania dokumentacji potwierdzającej zgodność z rozporządzeniem EUDR przez co najmniej 5 lat od dnia wprowadzenia odnośnych produktów do obrotu, ich udostępnienia na rynku lub wywozu;
  • Wprowadzenie rozbudowanego systemu sankcji obejmującego odpowiedzialność karną (grzywna) oraz administracyjne kary pieniężne w wysokości od 500 zł do 10% rocznego obrotu. Kary grożą m.in. za wprowadzanie do obrotu produktów niezgodnych z wymogami, brak wymaganej dokumentacji lub uniemożliwienie organom przeprowadzenia kontroli;

Projekt ustawy skierowano do konsultacji publicznych, na które przewidziano 21 dni.