18 grudnia 2025

Najważniejsze zmiany w przepisach środowiskowych

Szanowni Państwo,
pragniemy zaprezentować miesięczny newsletter regulacyjny, będący opracowaniem najważniejszych planowanych lub wprowadzonych w życie zmian prawnych, mogących mieć wpływ na działalność Państwa Organizacji.
Newsletterem objęliśmy najważniejsze zmiany w przepisach z obszarów: gospodarki obiegu zamkniętego (GOZ), rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP), systemu kaucyjnego, opakowań i odpadów opakowaniowych, produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych (SUP), przeciwdziałania greenwashingowi oraz kluczowych zagadnień w zakresie ochrony środowiska.
W tym newsletterze zawarliśmy nadchodzące regulacje lub projekty aktów prawnych z powyższego zakresu, opublikowane lub zaktualizowane w grudniu 2025 r.

Najważniejsze zmiany, na które warto zwrócić uwagę w tym miesiącu:

Dziedzina: ROP
Nazwa regulacji: Rozporządzenie bateryjne 2023/1542
Link: https://echa.europa.eu/call-for-evidence-for-substances-in-batteries-regulation

Przedmiot regulacji:

12 listopada Europejska Agencja Chemikaliów (ECHA) rozpoczęła konsultacje (call for evidence), których celem jest zebranie informacji niezbędnych do przygotowania raportu w ramach rozporządzenia z dnia 12 lipca 2023 r. w sprawie baterii i zużytych baterii.
Celem konsultacji jest wskazanie substancji budzących obawy, które występują w bateriach, w tym takich, które mogą utrudniać recykling zużytych baterii. Informacje te posłużą do dalszej realizacji celów określonych w rozporządzeniu, m.in. do analizy substancji znajdujących się w bateriach lub wykorzystywanych w procesie ich produkcji.
Do 20 grudnia 2026 r. Agencja przekaże Komisji raport końcowy, obejmujący zaktualizowaną wersję raportu z fazy 1 oraz listę substancji budzących obawy, uszeregowanych według kryteriów ryzyka oraz kryteriów społeczno-ekonomicznych.

Dziedzina: System kaucyjny
Nazwa regulacji: Wspólny apel browarów i operatorów systemu kaucyjnego
Link: https://www.browary-polskie.pl/wspolny-apel-organizacji-branzowych-i-operatorow-systemu-kaucyjnego-w-sprawie-butelek-szklanych-zwrotnych/
Przedmiot regulacji:

Przedstawiciele organizacji zrzeszających producentów napojów w butelkach szklanych wielokrotnego użytku oraz operatorów systemu kaucyjnego w Polsce wystosowali apel o jednolitą interpretację przepisów przez organy publiczne.
Chodzi o przepisy umożliwiające wszystkim producentom realizację poziomów selektywnego zbierania butelek zwrotnych na równych zasadach, poprzez efektywne producenckie systemy zwrotu
Autorzy apelu wskazują na konieczność pilnej nowelizacji prawa, w szczególności zniesienia wymogu okazania paragonu przy zwrocie butelek zwrotnych oraz ograniczenia obowiązku sklepów do przyjmowania tylko butelek, które mają w ofercie, zgodnie z unijnym art. 29 ust. 9 PPWR.
Zwracają uwagę, że producencie systemy zwrotu działają od lat, osiągając ponad 90% poziom zbiórki, są efektywne kosztowo i logistycznie. Jednak obecne przepisy zwiększają złożoność i koszty powszechnego systemu, zniechęcając producentów do stosowania opakowań wielokrotnego użytku.
Apel podkreśla, że to producenci powinni decydować o sposobie realizacji poziomów zbierania butelek zwrotnych, aby chronić środowisko i nie zagrażać gospodarce obiegu zamkniętego

Apel podpisali m.in. przedstawiciele KIG „Przemysł Rozlewniczy”, Stowarzyszenia Regionalnych Browarów Polskich, Polskiej Federacji Producentów Żywności, Związku Pracodawców „Browary Polskie” oraz operatorzy systemów kaucyjnych Kaucja.pl, Polski System Kaucyjny, PolKa oraz Zwrotka.

Dziedzina: Greenwashing
Nazwa regulacji: Dyrektywa 2024/825 w odniesieniu do wzmocnienia pozycji konsumentów w procesie transformacji ekologicznej
Link: https://commission.europa.eu/document/download/3c257883-bb2a-4dd9-a6dc-501d587bb34f_en?filename=faq-empowerting-consumers-gtd.pdf
Przedmiot regulacji:

27 listopada br. Komisja Europejska opublikowała odpowiedzi na często zadawane pytania (FAQ) dot. Dyrektywy 2024/825 z dnia 28 lutego 2024 r. w odniesieniu do wzmocnienia pozycji konsumentów w procesie transformacji ekologicznej poprzez lepszą ochronę przed nieuczciwymi praktykami oraz lepsze informowanie.
Dokument zawiera odpowiedzi na najczęstsze pytania interesariuszy dotyczące problematycznych zagadnień z dyrektywy, m.in.:
- zakresu definicji wprowadzonych dyrektywą takich jak environmental claim, certification scheme, organic i wielu innych;
- przykładów zakanych twierdzeń środowiskowych,
- zasad posługiwania się zrównoważonymi oznakowaniami (sustainabilioty labels).
Jak zastrzega Komisja, odpowiedzi te stanowią wstępne stanowiska instytucji i nie mogą być traktowane jako oficjalne wytyczne KE – jedynym organem właściwym do interpretacji prawa UE jest Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Dziedzina: Ochrona środowiska
Nazwa regulacji: EDUR
Link: https://www.europarl.europa.eu/news/pl/press-room/20251211IPR32168/deforestation-law-parliament-adopts-changes-to-postpone-and-simplify-measures
Przedmiot regulacji:

17 grudnia Parlament Europejski przyjął projekt upraszczający wymogi EUDR.

Obejmuje ono przesunięcie wejścia w życie obowiązków o rok (30 grudnia 2026 r. dla wszystkich, 30 czerwca 2027 r. dla mikro- i małych przedsiębiorstw).

Obie instytucje podtrzymują dotychczasowe propozycje zakładające m.in. obowiązek prowadzenia badania należytej staranności wyłącznie przez przedsiębiorstwo, które jako pierwsze wprowadza towar lub produkt objęty EUDR na rynek unijny.

Oprócz uzgodnionych uproszczeń możemy spodziewać się dalszych zmian w EUDR, porozumienie nakłada bowiem na Komisję obowiązek przedstawienia propozycji znoszących dalsze obciążenia administracyjne do końca kwietnia przyszłego roku.

Dziedzina: Ochrona środowiska
Nazwa regulacji: Omnibus
Link: https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/A-10-2025-0197_EN.html
Przedmiot regulacji:

16 grudnia Parlament Europejski ostatecznie przyjął pakiet Omnibus I, wprowadzający uproszczenia w ramach sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju (CSRD i CSDDD).

Po zmianach, obowiązkiem raportowania zgodnie z CSRD zostaną objęte wyłącznie firmy zatrudniające ponad 1000 pracowników i osiągające roczny obrót powyżej 450 milionów euro netto.

Oznacza to wyłączenie z obowiązku ok. 90% przedsiębiorstw.

CSDDD, która wprowadza obowiązek dotyczący należytej staranności w łańcuchach dostaw pod kątem praw człowieka i ochrony środowiska, będzie miała zastosowanie do przedsiębiorstw zatrudniających co najmniej 5 tys. pracowników i osiągających roczny obrót powyżej 1,5 mld euro netto.

Uproszczono również wynikające z niej obowiązki m.in. zrezygnowano z konieczności przygotowywania planu transformacji na rzecz łagodzenia zmiany klimatu.
Przesunięto również termin wejścia w życie jej obowiązków do lipca 2029 r.

Dziedzina: Ochrona środowiska
Nazwa regulacji: Rozporządzenie 2025/2365 w sprawie zapobiegania stratom granulatu z tworzyw sztucznych w celu ograniczenia zanieczyszczenia mikrodrobinami plastiku
Link: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=OJ:L_202502365
Przedmiot regulacji:

UE zaostrza regulacje dotyczące ochrony środowiska przed granulatem z tworzyw sztucznych – nowy akt prawny opublikowany 26 listopada 2025 r. nakłada na producentów i przewoźników obowiązki zapobiegania przedostawaniu się granulatu do środowiska na wszystkich etapach łańcucha dostaw, zarówno na lądzie, jak i na morzu.
Regulacje obowiązują m.in.:
- podmioty operujące granulat w ilościach powyżej 5 ton rocznie,
- podmioty użytkujące w UE instalacje czyszczące pojemniki i zbiorniki na granulat,
- przewoźników UE i spoza niej,
- operatorów/agentów statków morskich przewożących granulat w kontenerach z lub do państwa członkowskiego UE.
Kluczowe wymogi obejmują m.in.: opracowanie planu zarządzania ryzykiem obejmującego środki kontrolne, szkolenia personelu i odpowiednie wyposażenie; wyznaczenia przez zagranicznych przewoźników upoważnionego przedstawiciela na terytorium UE oraz transportu granulatu drogą morską zgodne z wytycznymi Międzynarodowej Organizacji Morskiej.
Wprowadza się też obowiązek certyfikacji dla przedsiębiorstw w zależności od ich wielkości, z terminami od 2027 do 2030 roku (17 grudnia 2027 r. dla dużych przedsiębiorstw). Przedsiębiorstwa wykorzystujące rocznie <1500 ton granulatu i mikroprzedsiębiorstwa muszą jedynie wydać własną deklarację zgodności

Rozporządzenie wchodzi w życie 16 grudnia 2025 r. i obowiązuje od 17 grudnia 2027 r., bez konieczności wdrażania dodatkowych krajowych regulacji.

Dziedzina: Ochrona środowiska
Nazwa regulacji: Konwencja Rady Europy w sprawie ochrony środowiska poprzez prawo karne
Link: https://environment.ec.europa.eu/news/eu-broadens-efforts-combat-environmental-crime-2025-12-03_en?prefLang=pl
Przedmiot regulacji:

Unia Europejska podpisała Konwencję Rady Europy w sprawie ochrony środowiska poprzez prawo karne (CM(2025)52), co stanowi ważny krok w kierunku wzmocnienia walki z przestępczością środowiskową w Europie i poza nią.
Konwencja uzupełnia Dyrektywę 2024/1203 z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie ochrony środowiska poprzez prawo karne: precyzuje katalog poważnych przestępstw przeciwko środowisku, wprowadza minimalne zasady dotyczące sankcji wobec osób fizycznych i prawnych oraz wzmacnia cały łańcuch egzekwowania.
Konwencja tworzy też szersze międzynarodowe ramy, oparte na wiążących standardach dot. definiowania i kryminalizacji poważnych szkód w środowisku – przewiduje wzmocnienie działań prewencyjnych, współpracy międzynarodowej, transgranicznych dochodzeń, wymiany informacji oraz gromadzenia danych statystycznych o przestępczości środowiskowej.

Wejście w życie Konwencji nastąpi po ratyfikacji przez co najmniej 10 stron, w tym 8 państw członkowskich Rady Europy;

Temat miesiąca: Pakiet Komisji dot. uproszeń administracyjnych (tzw. Omnibus środowiskowy)
Link: https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_25_2997
Opis zmiany i przedmiot regulacji :

10 grudnia 2025 r. Komisja Europejska przedstawiła pakiet środków mających na celu uproszczenie unijnego prawodawstwa środowiskowego w obszarach emisji przemysłowych, gospodarki obiegu zamkniętego i ocenach środowiskowych (tzw. Omnibus środowiskowy).
Działania te stanowią odpowiedź na potrzebę redukcji obciążeń administracyjnych (o 25% dla wszystkich przedsiębiorstw i o 35% dla MŚP) przy wzmacnianiu celów środowiskowych, takich jak ochrona przed zanieczyszczeniami i wsparcie zielonej transformacji. Działanie to stanowi element szerszej strategii EU’s Competitiveness Compass.
Pakiet koncentruje się na kluczowych zmianach, takich jak:
- Uproszczenie procedur wydawania pozwoleń, raportowania i wdrażania systemów zarządzania środowiskowego (EMS) zgodnie z dyrektywą w sprawie emisji przemysłowych 2010/75 (Industrial Emissions Directive). Zaproponowano:
  - możliwość wdrożenia EMS na poziomie przedsiębiorstwa (lub całej grupy na terytorium jednego państwa), a nie pojedynczej instalacji,
  - uproszczenie treści EMS i zniesienia wymogu sporządzania planów transformacji oraz niezależnych audytów EMS;
  - zniesienie niektórych obowiązków sprawozdawczych dla sektora hodowlanego oraz rybołówstwa.
- Uchylenie obowiązku zgłaszania do bazy SCIP1 informacji o substancjach niebezpiecznych w wyrobach z Ramowej Dyrektywy Odpadowej 2008/98 (Dyrektywa odpadowa) Informacje te mają być zawarte w ramach Cyfrowego Paszportu Produktu, zgodnie z zasadą One Substance One Assessment;
- Zawieszenie obowiązku ustanowienia autoryzowanego przedstawiciela w każdym państwie dla firm z UE, w przypadku realizacji obowiązków ROP w ramach Dyrektywy odpadowej, Dyrektywy o zużytym sprzęcie elektronicznym 2012/19 (WEEE) oraz rozporządzenia 2025/40 (PPWR); a także ograniczenie liczby terminów raportowania do maks. jednego w roku.
- Uproszczenia w zakresie Ocen Oddziaływania na Środowisko (OOŚ) i procedur wydawania zezwoleń, poprzez ustanowienie pojedynczych punktów kontaktowych, które będą koordynować złożone procedury wydawania zezwoleń. Ma to na celu redukcję nakładających się obowiązków OOŚ, które wynikają z różnych regulacji.
- Wprowadzenie ścisłych terminów dla prowadzenia poszczególnych etapów inwestycji (milcząca (tacid approval), wstępna ocena, ocena oddziaływania na środowisko czy konsultacje publiczne).
- Ułatwione procedury dla projektów strategicznych i o istotnym interesie publicznym;
Komisja planuje dalszy przegląd i uzupełnienie obowiązujących legislacji, by zapewnić proporcjonalność regulacji i efektywność egzekwowania, co ma wspierać konkurencyjność UE (zmiany będą dotyczyły rozporządzenia 2025/40 (PPWR), Dyrektywy Single-use Plastics 2019/904, Dyrektywy Odpadowej, rozporządzenia EMAS 1221/2009, dyrektywy Azotanowej 91/676, Nature Restoration Law 2024/1991, czy rozporządzenia REACH 1907/2006).